Centrum Usług Bankowych Co to jest faktoring, jego funkcje i rodzaje - Banking Magazine I Banki Kredyty Pożyczki Ubezpieczenia Oszczędzanie
Home / Sprzedaż / Co to jest faktoring, jego funkcje i rodzaje

Co to jest faktoring, jego funkcje i rodzaje 0

Rynek usług faktoringowych notuje w naszym kraju coraz lepsze wyniki. Warto zatem, przyjrzeć się bliżej kwestiom związanym z tym rodzajem finansowania działalności przedsiębiorstw.

Czym jest faktoring?

Jest to specyficzny rodzaj transakcji handlowych, który wykształcił się w praktyce instytucji finansowych w USA. Do Europy faktoring trafił w latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Instytucję faktoringu rozpatrujemy w dwóch kategoriach: ekonomicznej (finansowej) oraz prawnej. W tej pierwszej, faktoring może stanowić konkurencję dla kredytu bankowego jako sposób zapewnienia firmie środków finansowych o charakterze obrotowym. Niekiedy, faktoring może być także dla przedsiębiorstwa sposobem zabezpieczenia przed ewentualną nieściągalnością należności. Jeżeli chodzi o kategorie prawne, faktoring jest specyficznym rodzajem stosunku prawnego, w którym uczestniczą trzy podmioty:

1. faktorant (wierzyciel) – przedsiębiorca będący dostawcą towarów lub usług za odroczonym terminem płatności. Faktorantem może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna. Może nim być również podmiot nieposiadający osobowości prawnej, jednak musi on posiadać zdolność do czynności prawnych.

2. dłużnik (klient faktoranta) – ciąży na nim zobowiązanie pieniężne w stosunku do swojego dostawcy. To środki za dostarczone towary bądź usługi z odroczonym terminem płatności.

3. faktor – wyspecjalizowana instytucja finansowa, która nabywa wierzytelność potwierdzoną fakturą opiewającą na zapłatę za towary lub usługi i udzielająca kredytów oraz świadcząca dodatkowe usługi na rzecz przedsiębiorcy (faktoranta).

Faktorami są najczęściej specjalnie utworzone w tym celu spółki faktoringowe albo banki.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby faktorami były osoby fizyczne. Jednakże zdarza się to niezmiernie rzadko. Działalność faktoringowa wymaga bowiem olbrzymich funduszy oraz odpowiedniej bazy techniczno-organizacyjnej. Faktoring jest umową, którą zalicza się do tzw. Umów nienazwanych.

Chodzi tu o zasadę swobody zawierania umów wynikającą z przepisu Art.353 1 kodeksu cywilnego.

„Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego” – stanowi ów przepis. Faktoring łączy w sobie elementy różnych umów (np. cesji wierzytelności czy zlecenia), ale w żadnym razie nie może być utożsamiany z tą czy inną umową. Jest to odrębna umowa. Jak wspomnieliśmy powyżej, faktor w umowie może zobowiązać się do wykonywania dodatkowych czynności na rzecz faktoranta, które nie są związane bezpośrednio z samą cesją wierzytelności. Na przykład może to być świadczenie usług księgowych itp.. Korzyści, jakie faktor osiąga prowadząc działalność faktoringową to odsetki oraz prowizja. Wielkość odsetek uzależniona jest od okresu pomiędzy przyjęciem przez faktora od przedsiębiorcy wierzytelności, a zapłatą przez odbiorcę towarów czy usług (dłużnika). Wartość tychże odsetek najczęściej jest wyższa o 1 do 3% od oprocentowania kredytów w rachunku bieżącym. Natomiast wysokość prowizji uzależnia się od czynności, jakie faktorant wykonuje w związku z zarządzaniem wierzytelnościami, średniej kwoty faktury, obrotów, a także od ryzyka wynikającego z ewentualnej niewypłacalności dłużnika. Na ogół wysokość prowizji ustala się na poziomie 0,3-2,5% wartości brutto wierzytelności przyjmowanych przez faktora.

Jak w praktyce działa faktoring?

Dochodzi do podpisania umowy, której stronami są faktorant i faktor (dłużnik nie jest stroną takiej umowy). Po tej czynności faktor przystępuje do sprawdzenia wypłacalności klienta (dłużnika), który złożył zamówienie na towary bądź usługi u faktoranta. Pozytywna weryfikacja skutkuje otrzymaniem przez faktora od dostawcy do wykupu faktury za dostarczone towary lub wykonane usługi i natychmiastową wypłatą zaliczki w wysokości około 80% jej wartości. Następny etap transakcji, to uregulowanie zobowiązań przez klienta (dłużnika). Należność przelewa on na rachunek faktora. Faktor zaś, przesyła pozostałą część wartości faktury przedsiębiorcy (faktorantowi). Rzecz jasna, że zanim faktor prześle należność, potrąci dla siebie prowizję związaną z wykonaniem zlecenia.

Funkcje i rodzaje faktoringu

Faktoring, jak wspomnieliśmy w poprzedniej części krótkiego cyklu poświęconemu temu zagadnieniu, może być niezłą alternatywą dla kredytu bankowego. Dzięki temu przedsiębiorca, który zawarł z wyspecjalizowaną spółką faktoringową lub z bankiem stosowną umowę, ma zapewnione finansowanie swojej działalności.

Funkcje faktoringu:

Mamy do czynienia z trzema podstawowymi funkcjami faktoringu. Są to:

1. funkcja finansowa – sprowadza się ona do zapłaty za nabyte dokumenty finansowe takie jak: faktury, noty obciążające), a także inkaso nabytego długu ;

2. funkcja gwarancyjna – bank lub spółka faktoringowa bierze na siebie ryzyko związane z wyegzekwowaniem należności za zakupione towary czy usługi od dłużnika, (przed odkupieniem należności sprawdzana jest wiarygodność kredytowa tak dłużnika, jak i sprzedającego);

3. funkcja usługowa (administracyjna) – podmiot faktoringowy inkasuje wierzytelności, prowadzi rozliczenia, monitoruje dłużników, zajmuje się kontrolą finansową partnerów i wreszcie ustala ich wiarygodność i rzetelność. Jest to tzw. Creditmanaging, czyli zarządzanie należnościami.

Rodzaje faktoringu:

Ze względu na stopień niewypłacalności dłużnika, faktoring dzieli się na:

1. Faktoring pełny (właściwy, standardowy, faktoring w modelu pełnym) – polega on na tym, iż w umowie przelewu wierzytelności zawarte jest postanowienie, o przejęciu na siebie przez faktora ryzyka związanego z wypłacalnością dłużnika.

Dlatego też, przed podpisaniem umowy, faktor musi dokonać weryfikacji stanu majątkowego takiego przyszłego dłużnika.

Zaznaczmy, że w sytuacji, gdy faktor nie chce przejąć na siebie pełnego ryzyka wypłacalności, w umowie faktoringowej określa się wysokość maksymalnych kwot dla poszczególnych dłużników. Wówczas, odpowiedzialność faktora odnosi się do tychże limitów;

2. Faktoring niewłaściwy (niepełny, faktoring z regresem) – polega na tym, że faktor nie ponosi ryzyka, jakie związane jest z wypłacalnością dłużnika.

W wypadku, gdy dłużnik jest niewypłacalny, przelana wcześniej wierzytelność wróci do przedsiębiorstwa.

„Przypomina to udzielenie pożyczki przedsiębiorstwu przez faktora, gdyż z chwilą przelania wierzytelności od klienta, instytucja ta wypłaca mu odpowiednią kwotę pieniędzy. Faktor nabywa jednak tę wierzytelność warunkowo, gdyż w przypadku nieskuteczności działań zmierzających do odzyskania wierzytelności, jest ona zwracana do przedsiębiorstwa. W tej sytuacji musi ono zwrócić wcześniej otrzymaną kwotę pieniędzy. Zazwyczaj faktor zobowiązany jest także dostarczyć odpowiednią dokumentację potwierdzającą nieskuteczność podjętych czynności związanych ze ściąganiem wierzytelności” – wyjaśnia Adam Wójcik (artykuł zatytułowany „Faktoring sposób na poprawę płynności finansowej przedsiębiorstw”).

 

Faktoring czy kredyt bankowy?

Nasz krótki cykl poświęcony faktoringowi podsumujmy próbą odpowiedzi na pytanie: Co jest lepsze dla przedsiębiorcy: finansowanie działalności z kredytu bankowego, czy umowa faktoringowa? Cytowany powyżej A. Wójcik uważa, że faktoring jest rozwiązaniem korzystniejszym od zaciągania kredytu. Dlaczego? Jeszcze raz oddajmy mu głos.

Pisze on:

„Bezpośrednie porównanie kredytu bankowego i faktoringu wypada na korzyść tego drugiego, gdyż:

– kredyt bankowy: – wymaga od przedsiębiorstwa zabezpieczenia tego kredytu;

– stale obciąża budżet z tytułu zadłużenia;

– bank obciąża przedsiębiorstwo za opóźnienia w spłacie kolejnych rat, nawet jeżeli nie nastąpiło to z winy samego przedsiębiorstwa;

– faktoring: – instytucja faktoringowa zadowala się zabezpieczeniami w postaci samych wierzytelności handlowych;

– nie prowadzi do zwiększenia zadłużenia, jedynie do zmiany należności w gotówkę;

– otrzymane środki pieniężne spłacane są później faktorowi przez klientów przedsiębiorstwa”.

Rafał Tomkowicz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Copyright Sfera Finansów S.A. 

Theme developed by TouchSize - Premium WordPress Themes and Websites